مهدی نظری
مرکز تلفن تحت شبکه چیست؟ با انواع مرکز VoIP و IP-PBX، تفاوت سانترال سنتی، امکانات، قیمت، راهنمای خرید و مرکز تلفن ایرانی اتصال صوت آشنا شوید.
مرکز تلفن تحت شبکه یا IP-PBX یکی از مهمترین تجهیزات زیرساخت ارتباطی در سازمانها، شرکتها و مجموعه های صنعتی است که امکان مدیریت تماس های داخلی و خارجی را بر بستر شبکه IP فراهم میکند. برخلاف سانترال های سنتی که بیشتر به خطوط و زیرساخت های تلفنی اختصاصی متکی هستند، مرکز تلفن تحت شبکه میتواند با تلفن های IP، نرم افزارهای تلفنی، خطوط SIP و سایر تجهیزات مبتنی بر VoIP یکپارچه شود.
در این مقاله بررسی میکنیم که مرکز تلفن تحت شبکه چیست، چگونه کار میکند، چه انواعی دارد، چه تفاوتی با سانترال سنتی دارد و هنگام خرید مرکز تلفن VoIP چه نکاتی باید مورد توجه قرار گیرد.
مرکز تلفن چیست؟
مرکز تلفن یا PBX (Private Branch Exchange) سامانه ای است که ارتباطات تلفنی داخل یک سازمان را مدیریت میکند و امکان برقراری تماس بین داخلیها، تماس های ورودی و خروجی، انتقال تماس و سایر قابلیت های تلفنی را فراهم میسازد.
در سیستم های سنتی، مرکز تلفن معمولا با خطوط تلفن و تجهیزات اختصاصی مخابراتی کار میکند. اما در ساختارهای جدید، مرکز تلفن میتواند بر بستر شبکه IP فعالیت کند و با تجهیزات و نرم افزارهای مختلف ارتباط برقرار کند.
مرکز تلفن تحت شبکه یا IP-PBX چیست؟
مرکز تلفن تحت شبکه (IP-PBX) یک مرکز تلفن مبتنی بر شبکه IP است که برای مدیریت تماسها از فناوری VoIP و پروتکل های ارتباطی مانند SIP استفاده میکند.
در این معماری، تلفنهای IP، نرم فونها و سایر تجهیزات ارتباطی از طریق شبکه به مرکز تلفن متصل میشوند. مرکز تلفن وظیفه ثبت داخلیها، مدیریت تماسها، مسیریابی تماس، انتقال مکالمات، صف تماس و سایر سرویس های مورد نیاز سازمان را بر عهده دارد.
یکی از مزیت های مهم IP-PBX این است که تماس های داخلی سازمان میتوانند بدون نیاز به خطوط مخابراتی مجزا و از طریق زیرساخت شبکه داخلی برقرار شوند.
مرکز تلفن VoIP چگونه کار میکند؟
در یک سیستم VoIP، صدای مکالمه به داده های دیجیتال تبدیل شده و در قالب بسته های شبکه منتقل میشود. مرکز تلفن این ارتباطات را مدیریت کرده و تماس را به مقصد مورد نظر هدایت میکند.
ساختار ساده یک سیستم مرکز تلفن تحت شبکه را میتوان به این شکل در نظر گرفت:
تلفن IP یا Softphone → شبکه IP → مرکز تلفن IP-PBX → داخلی یا خط خروجی
در صورت استفاده از خطوط SIP یا ارتباط با شبکههای دیگر، مرکز تلفن میتواند تماسها را به خارج از سازمان نیز هدایت کند.
کیفیت تماس در چنین سیستمی به عوامل مختلفی مانند کیفیت شبکه، تأخیر، Jitter ،Packet Loss، پهنای باند و پیکربندی صحیح تجهیزات بستگی دارد.
انواع مرکز تلفن VoIP
مرکز تلفن VoIP را میتوان براساس شیوه پیاده سازی و محل استقرار به چند گروه تقسیم کرد.
مرکز تلفن سخت افزاری
- در این نوع، نرم افزار مرکز تلفن روی یک سخت افزار اختصاصی اجرا میشود. این ساختار برای سازمان هایی مناسب است که به یک سیستم مستقل و پایدار برای مدیریت ارتباطات نیاز دارند.
مرکز تلفن نرم افزاری
- در این مدل، نرم افزار IP-PBX روی یک سرور نصب میشود و مدیریت تماسها از طریق همان سرور انجام میگیرد.
- این ساختار معمولا انعطاف پذیری بالایی برای توسعه و یکپارچه سازی با نرم افزارها و سرویس های دیگر دارد.
مرکز تلفن ابری
- در مرکز تلفن ابری زیرساخت مرکز تماس خارج از محل سازمان و روی بستر یک سرویس ابری ارائه میشود. کاربر میتواند از طریق شبکه به سرویس مرکز تلفن دسترسی پیدا کند.
- این مدل برای کسب و کارهایی که نیاز به مدیریت ارتباطات بدون نگهداری زیرساخت سخت افزاری در محل دارند، میتواند گزینه مناسبی باشد.
مرکز تلفن هیبریدی
- مرکز تلفن هیبریدی امکان استفاده هم زمان از تجهیزات یا خطوط سنتی و تجهیزات مبتنی بر IP را فراهم میکند. این ساختار برای سازمان هایی مفید است که قصد دارند به تدریج از سیستم سنتی به سیستم تلفن تحت شبکه مهاجرت کنند.
تفاوت مرکز تلفن تحت شبکه با سانترال سنتی
مهمترین تفاوت این دو سیستم در زیرساخت ارتباطی آنهاست.
در سانترال سنتی، ارتباطات معمولا به خطوط تلفنی و تجهیزات اختصاصی متکی است؛ اما در IP-PBX، تماسها در بستر شبکه IP مدیریت میشوند.
مرکز تلفن تحت شبکه معمولا امکانات بیشتری برای توسعه، اتصال شعب، استفاده از تلفن های IP، نرم فونها و یکپارچه سازی با نرم افزارهای سازمانی فراهم میکند.
از طرف دیگر، عملکرد مرکز تلفن IP وابستگی بیشتری به طراحی و کیفیت شبکه دارد؛ بنابراین در زمان راهاندازی آن باید زیرساخت شبکه نیز بهدرستی طراحی شود.
اجزای اصلی مرکز تلفن تحت شبکه
یک سیستم مرکز تلفن IP میتواند از بخشهای مختلفی تشکیل شود:
- مرکز تلفن یا IP-PBX
- تلفن های IP
- Softphone یا نرم افزار تلفن
- سوئیچ شبکه
- شبکه LAN یا WAN
- خطوط SIP Trunk یا خطوط مخابراتی
- سرور یا زیرساخت پردازشی
- تجهیزات Gateway در صورت نیاز به اتصال به خطوط سنتی
در پروژه های بزرگ، ممکن است تجهیزات دیگری مانند سیستم ضبط مکالمات، سرور پشتیبان، تجهیزات Redundancy و سامانه های مانیتورینگ نیز به این ساختار اضافه شوند.
امکانات مرکز تلفن VoIP
بسته به مدل و معماری مرکز تلفن، قابلیت های مختلفی میتوانند در اختیار سازمان قرار گیرند.
مدیریت و مسیریابی تماس
- مرکز تلفن میتواند تماس های ورودی و خروجی را بر اساس قوانین مشخص مسیریابی کند. برای مثال میتوان تماس را به داخلی مشخص، گروهی از کاربران یا یک صف تماس هدایت کرد.
IVR یا تلفن گویا
- با استفاده از IVR میتوان تماسگیرنده را با یک منوی صوتی هدایت کرد تا با انتخاب گزینه مناسب، به واحد مورد نظر منتقل شود.
صف تماس
- صف تماس برای سازمان هایی که تعداد زیادی تماس ورودی دارند کاربرد دارد و تماس های ورودی را تا پاسخ گویی اپراتورها مدیریت میکند.
انتقال و نگهداری تماس
- قابلیت هایی مانند Hold ،Transfer و Forward امکان مدیریت بهتر مکالمات و انتقال تماس بین کاربران را فراهم میکنند.
ضبط مکالمات
- در صورت پشتیبانی سیستم، میتوان تماس های ورودی و خروجی را برای اهدافی مانند کنترل کیفیت، آموزش کارکنان و بررسی سوابق ارتباطی ضبط کرد.
گزارش گیری و مانیتورینگ
- اطلاعات تماسها مانند تعداد تماس، مدت مکالمه، تماسهای ورودی و خروجی و وضعیت کاربران میتواند برای تحلیل عملکرد سیستم مورد استفاده قرار گیرد.
کنفرانس صوتی و تصویری
- بعضی از مراکز تلفن امکان برگزاری کنفرانس های صوتی و در برخی معماریها کنفرانس تصویری را نیز فراهم میکنند.
اتصال به نرم افزارهای سازمانی
- یکی از قابلیت های مهم IP-PBX امکان یکپارچه سازی با سیستم هایی مانند CRM، نرم افزارهای اتوماسیون و سایر سامانه های سازمانی است.
کیفیت شبکه چه تأثیری بر مرکز تلفن VoIP دارد؟
کیفیت شبکه یکی از عوامل مهم در عملکرد صحیح VoIP است.
مشکلاتی مانند:
- Latency
- Jitter
- Packet Loss
- شلوغی شبکه
- پهنای باند ناکافی
میتوانند باعث کاهش کیفیت یا قطع و وصل شدن مکالمه شوند.
به همین دلیل، در پروژه های سازمانی لازم است شبکه پیش از راه اندازی مرکز تلفن بررسی شده و در صورت نیاز از تکنیک هایی مانند QoS برای اولویت دهی به ترافیک صوتی استفاده شود.
مرکز تلفن تحت شبکه در سازمان های چند شعبهای
یکی از کاربردهای مهم IP-PBX، ایجاد ارتباط بین شعب و دفاتر مختلف است.
با استفاده از زیرساخت IP و ارتباط مناسب بین شعب، میتوان داخلی های مجموعه های مختلف را به یک ساختار ارتباطی یکپارچه متصل کرد.
این معماری میتواند برای سازمانهایی که دارای دفاتر متعدد، کارخانهها، شعب فروش یا مراکز عملیاتی مختلف هستند مفید باشد.
تفاوت مرکز تلفن VoIP و Contact Center
مرکز تلفن و Contact Center مفاهیم یکسانی نیستند.
IP-PBX بیشتر بر مدیریت ارتباطات تلفنی و داخلی های سازمان تمرکز دارد، در حالی که Contact Center برای مدیریت گستردهتر تعاملات مشتری و عملیات پاسخ گویی طراحی میشود.
بنابراین ممکن است یک سازمان از IP-PBX به عنوان هسته تلفنی استفاده کند و در کنار آن یک سامانه Contact Center برای مدیریت واحد فروش، پشتیبانی یا خدمات مشتری داشته باشد.
مرکز تلفن ایرانی چه مزایایی دارد؟
استفاده از یک مرکز تلفن ایرانی میتواند برای برخی سازمانها مزایایی مانند دسترسی سادهتر به خدمات فنی، پشتیبانی داخلی، امکان سفارشی سازی متناسب با نیاز پروژه و تأمین قطعات و خدمات را به همراه داشته باشد.
برای پروژه هایی که نیاز به پشتیبانی، توسعه یا یکپارچه سازی اختصاصی دارند، نزدیکی تیم فنی تولیدکننده و شناخت نیازهای زیرساخت ارتباطی سازمان اهمیت زیادی دارد.
البته هنگام انتخاب مرکز تلفن ایرانی نیز باید مشخصات فنی، ظرفیت، امکانات، سازگاری با تجهیزات شبکه، پروتکل های پشتیبانی شده، امنیت، قابلیت توسعه و خدمات پس از فروش بررسی شود.
مرکز تلفن تحت شبکه اتصال صوت
مرکز تلفن تحت شبکه اتصال صوت توسط متخصصان ایرانی طراحی و تولید شده و برای مدیریت ارتباطات سازمانی و سناریوهای مختلف تلفنی مورد استفاده قرار میگیرد.
بر اساس مشخصات ارائه شده برای این محصول، سیستم از کاربران آنالوگ و IP به صورت ترکیبی یا مجزا پشتیبانی میکند و قابلیت هایی مانند مسیریابی تماس، مانیتورینگ کاربران و تماسها، گزارش گیری، ضبط مکالمات، IVR، کنفرانس، اتصال به سامانه های ثالث و ارتباط با سیستم پیجینگ تحت شبکه را ارائه میدهد.
همچنین در مشخصات فنی منتشر شده، پشتیبانی از ترکیب خطوط و کاربران آنالوگ و IP، کارت های FXO/FXS و قابلیت توسعه سخت افزاری برای این خانواده از محصولات ذکر شده است.
اتصال مرکز تلفن به سیستم پیجینگ تحت شبکه
یکی از کاربردهای مهم مرکز تلفن IP، ارتباط با تجهیزات سیستم پیجینگ تحت شبکه است.
با استفاده از پروتکل SIP میتوان برخی تجهیزات صوتی تحت شبکه مانند اسپیکرها یا آمپلیفایرهای IP را به زیرساخت VoIP متصل کرد.
در سایت اتصال صوت نیز ارتباط سیستم صوتی تحت شبکه با مرکز تلفن VoIP بر پایه SIP توضیح داده شده است و تجهیزات صوتی IP میتوانند به عنوان کلاینت یا Endpoint در زیرساخت تلفنی مورد استفاده قرار گیرند.
این قابلیت به سازمان اجازه میدهد سیستم تلفنی و سیستم پیجینگ را در یک زیرساخت شبکه یکپارچه مدیریت کند.
مرکز تلفن VoIP برای چه سازمانهایی مناسب است؟
مرکز تلفن تحت شبکه میتواند برای مجموعه های مختلفی مناسب باشد، از جمله:
- شرکتها و دفاتر اداری
- کارخانهها و مجموعه های صنعتی
- سازمان های دولتی
- بانکها و مؤسسات مالی
- مراکز تماس و واحدهای پشتیبانی
- سازمان های چند شعبه ای
- مراکز درمانی
- مراکز آموزشی
- پروژه هایی که نیاز به یکپارچه سازی تلفن و سیستم پیجینگ دارند
نوع مرکز تلفن و معماری آن باید براساس تعداد کاربران، تعداد تماس های هم زمان، نوع خطوط، نیازهای نرم افزاری، ساختار شبکه و برنامه توسعه آینده انتخاب شود.
عوامل مؤثر بر قیمت مرکز تلفن تحت شبکه
قیمت یک مرکز تلفن فقط به خود دستگاه یا نرمافزار محدود نمیشود و به عوامل مختلفی بستگی دارد.
مهمترین عوامل عبارتاند از:
- تعداد کاربران و داخلیها
- تعداد تماس های هم زمان
- نوع خطوط ورودی و خروجی
- پشتیبانی از SIP Trunk
- تعداد پورتهای FXO و FXS
- قابلیت ضبط مکالمات
- ظرفیت ذخیرهسازی
- امکانات IVR و صف تماس
- قابلیت Redundancy
- امکان توسعه در آینده
- یکپارچه سازی با نرم افزارهای سازمانی
- خدمات نصب، راه اندازی و پشتیبانی
بنابراین قبل از مقایسه قیمت، باید نیاز واقعی سازمان مشخص شود.
راهنمای خرید مرکز تلفن تحت شبکه
برای خرید مرکز تلفن مناسب، ابتدا تعداد کاربران فعلی و تعداد کاربران مورد نیاز در آینده را مشخص کنید.
سپس مواردی مانند نوع خطوط، تعداد تماس همزمان، امکانات مورد نیاز، نوع تلفنها، قابلیت اتصال به نرمافزارهای سازمانی، امنیت، امکان توسعه و خدمات پس از فروش را بررسی کنید.
همچنین اگر سازمان شما دارای سیستم پیجینگ تحت شبکه، سیستم اینترکام یا سایر تجهیزات IP است، سازگاری مرکز تلفن با این تجهیزات و پروتکل های ارتباطی مورد استفاده را پیش از خرید بررسی کنید.
سوالات متداول
1. مرکز تلفن تحت شبکه چیست؟
- مرکز تلفن تحت شبکه یا IP-PBX سامانهای برای مدیریت تماس های تلفنی است که ارتباطات را بر بستر شبکه IP و فناوری هایی مانند VoIP و SIP مدیریت میکند.
2. آیا مرکز تلفن VoIP به اینترنت نیاز دارد؟
- خیر. مرکز تلفن VoIP برای ارتباطات داخلی میتواند روی شبکه داخلی سازمان فعالیت کند و استفاده از اینترنت برای تماس های خارجی یا ارتباط بین شعب و سرویس های دیگر به معماری پروژه بستگی دارد.
3. تفاوت PBX و IP-PBX چیست؟
- PBX یک اصطلاح عمومی برای مرکز تلفن است، در حالی که IP-PBX مرکز تلفنی است که ارتباطات را بر بستر شبکه IP مدیریت میکند.
4. آیا مرکز تلفن IP با تلفن آنالوگ سازگار است؟
- بسته به تجهیزات و معماری مرکز تلفن، امکان اتصال کاربران یا خطوط آنالوگ با استفاده از پورتها یا Gateway های مناسب وجود دارد.
5. آیا میتوان مرکز تلفن را به سیستم پیجینگ تحت شبکه متصل کرد؟
- بله، در صورتی که تجهیزات از پروتکل های سازگار مانند SIP پشتیبانی کنند، میتوان مرکز تلفن IP و سیستم پیجینگ تحت شبکه را با یکدیگر یکپارچه کرد.
6. بهترین مرکز تلفن برای سازمان چیست؟
- بهترین مرکز تلفن الزاما قدرتمندترین یا گران ترین مدل نیست. بلکه سیستمی است که با تعداد کاربران، ظرفیت تماس، نوع خطوط، امکانات مورد نیاز، زیرساخت شبکه و برنامه توسعه سازمان متناسب باشد.
جمع بندی
مرکز تلفن تحت شبکه یا IP-PBX یکی از اصلی ترین اجزای زیرساخت ارتباطی سازمان های امروزی است که با استفاده از شبکه IP، مدیریت تماس های داخلی و خارجی را سادهتر و انعطاف پذیرتر میکند.
امکاناتی مانند IVR، صف تماس، انتقال مکالمه، ضبط تماس، گزارش گیری، مانیتورینگ و یکپارچه سازی با نرم افزارهای سازمانی باعث شدهاند IP-PBX در بسیاری از شرکتها، کارخانهها، سازمانها و مجموعه های چند شعبه ای جایگزین یا مکمل سیستم های تلفنی سنتی شود.
شرکت اتصال صوت نیز با ارائه راهکارهای مرکز تلفن تحت شبکه، سیستم پیجینگ تحت شبکه و تجهیزات ارتباطی IP، امکان طراحی و اجرای یک زیرساخت ارتباطی یکپارچه برای پروژه های مختلف را فراهم میکند.
050602
راهنمای جامع طراحی، تجهیزات، کاربردها، استانداردها و خرید سیستم پیجینگ تحت شبکه
دیدگاه دیگران
دیدگاهی در اینجا ارسال نشده است، اولین دیدگاه را شما ارسال کنید.